السيد الطباطبائي
28
رسائل توحيدى ( فارسى )
قَوْلُهُ تَعالى : « قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى » « 1 » خداى تبارك و تعالى ، اسمى آفريد كه صداى حرفى ندارد ، به لفظ ، ادا نشود ، تن وكالبد ندارد ، به تشبيه ، موصوف نگردد ، آميخته به رنگى نيست ، ابعاد واضلاع ندارد ، حدود و اطراف از او دور گشته ، حسّ توهمكننده به او ، دست نيابد ، نهان است بىپرده ، خداى آن را يك كلمهء تمام قرارداد ، داراى چهار جزء مقارن كه هيچ يك پيش از ديگرى نيست ، سپس سه اسم آن را كه خلق به آن نياز داشتند ، هويدا ساخت ، و يك اسم آن راپنهان داشت و آن ، همان اسمى است كه در گنجينه است و با آن سه اسمىكه آشكار گشته ، پوشيده شده و آن سه ، عبارتند از : اللَّه ، تبارك وسبحان است وخداىسبحان براى هر اسمى از اين اسماء ، چهار ركن ، مسخّر فرمود كه جمعاً دوازده ركن مىشود ، سپس در برابر هر ركنى ، سى اسم كه فعل ، منسوب به آنها هستند ، آفريد كه عبارتنداز : بخشاينده ، مهربان ، پادشاه ، پاك و بى عيب ، آفريننده ، پديدآورنده ، نگارنده ، زنده ، پاينده ، بى چرت وخواب ، دانا ، باريكدان ، شنوا ، بينا ، درستكار ، عزتمند ، جبرانكننده ، صاحبت كبرياء ، برتر ، بزرگ ، نيرومند ، توانا ، بىآزار ، ايمنىدهنده ، نگاهبان ، به وجودآورنده ، نوآفريننده ، بلندمرتبه ، بزرگمنزلت ، بزرگوار ، روزىدهنده ، زندهكننده ، ميراننده ، برانگيزنده و وارث . اين اسماء با اسماء حسنا تا سيصد و شصت اسم كامل شود ، فروع اين سه اسم مىباشند و آن سه ، اركانند ، و آن يك اسم ، پوشيدهء مخزون ، بهسبب اين اسماء سهگانه ، پنهان شده است و اين است معناى كلام خداوند كه : بگو اللَّه را بخوانيد يا رحمان را ، هركدام را بخوانيد بهترين نامها از آن اوست . اين حديث شريف بدون نياز به توضيح ، به روشنى بيانگر تأخر اسماء
--> ( 1 ) . بنىاسرائيل ، آيهء 110